JIWATANAKAN
AJAYUPA
Jose Luis Lima Mamani (Lingüística-UPEA) 2014.
JIWATANAKAR AXSARTATI
Jiwatanakax janiw
kamachkistaspasa inas ukham sischisma.
Ukampis waranq waranqan jaqinakaw wal axsarayasipxi. Jiwatanakax ajayunakaruw tukupxi ukat
kutt’anipxaspaw sasaw waljachiqanakan amuyupxi.
Amuyt’añataki, markachirinakax akham amuyupxi: mayni jiwxi
ukjax ajayupax jakaskiw ukat
kutt’anisaw wilamasinakaparus
arknaqaspa jan ukax jiwayaspa sapxiwa.
Uk yatisax walja jaqinakaw ajayunakan
jan phiñasiñapatakix yupaychapxi,
waxt’anaks, misanaks lurapxi, ukatakixa
yänakaps alxantapxi, jan ukax sum lurañatakix qullqi manunis uñjasipxaraki.
Maysatuqitx
mayninakax layqasiñanak tuqiw uka ajayunakampix parlañ yant’apxi. Yaqhip
jaqinakax sutjaskañ luräwinak tuqiw
parlapxiraki, ukat ajayunakaw uk luri
sapxarakiwa. Qullan panka(biblia) yatxatirinakax janiw jiwatanakax kuns kamachkaspati sapxiwa. Ukampirus jan wali
ñanqhanakaw jiwatan ajayupar
tukisin aka uraqpachar uñstanipxi sapxiwa.
JIWATANAKAN AJAYUPAT JAN UKAX SAXRANAKACHA
Aka jiskt’äwir
qhanañchañataqix qullan pankatuqiw(biblia) mä juk’ arst’añax wakisi, yatxatirinakax nayrapachanakax
Jesusax walja ñañqha ajayunakampiw jikthaptäna sapxiwa. Uka saxranakax jesusarux uñt’apxänwa sapxiwa.
Jupanakax khithinakänsa ukx Jesusax yatirakïnwa;
jiwatanakan ajayupaw sasax janiw siskänti sapxiwa, jan ukax ñanqha ajayunakaw
sänwa sapxiwa. Alaxpachankir jan wali anjilanakaw jiwatan ajayupar uñtata
jaqinakan uñjkaña uñstapxi sänwa.
Ukhamax jiawatanakax
jan walt’ayistaspati. Uksatuqitx qullan panka yatxatirinakax janiw
jiwatanakax kuns lurkaspati
sapxiwa. Kunapachatï maynix jiwxi ukax
janchipas tukusxiwa ukat laq’aruw
tuxaraki sapxiwa. Ukax qullan qillqatanakanw sum qhanñcht’aski (Génesis 2:17)
tuqinx “Laqätawa, laq’arurakiw tukxäta” siwa. Ukhamax jakäwipax ukaruw aka
uraqin tukusiwayxi sapxarakiwa.
JIWATANAKAR
YANAPT’SNATI
Taqichaqanw
jiwatanakan utjäwipx yatiñx munapxi, jakaskpachati
, kutt’anipxaspati, ukat juk’amp jiskt’äwinakw
aka uraqin jakirinakax wal yäqapxi. Inas jumax munat wilamasiman jiwatapat
ch’usawst’aysta, jan ukax jachsta. Inas
jumax jakaskapxpachati,
t’aqhisipxpachati, jan ukax
sumakankañanch samart’xapxpacha sasin jiskt’asta. Maysatuqitx kunch jupar
yanapt’añatak lurirista sasin lup’iraksta. Walja markachirinakax jiwatanakarux yanapt’snaw sasaw
kunayman luräwinak lurapxi.
Aymar markanx
jiwatanakäx kutt’anipxaspaw sapxiwa. Ukatakix isinakaps, yänakaps yaqha jakäwipan sarañatakiw munapxi sasaw jupamp khuskha
uraqir allintapxi. Ukampirus jilt’ir
isinakaps yänakaps t’axsurasin,
thalarasin phichhantapxi. Janitix uk lurksna ukax ajayuw
t’aqhisispa jan ukax kutt’anispa sapxiwa. Ukatakix uka luräwinakx
janiw khithi wilamasipas lurkaspati
kunatix jan walïriw sasaw uka säwinakx thakinchayapxi.
Khaysa India markanxa
akhamrak jiwatanakatx amuyupxi. Jiwatan
jañchip phichhantat qhillapaw
uma jawirar warantasin suma
samart’añapatakix luraña sapxiwa. Khaysa Asia markansti kunayman yänakar uñtatw lurapxi sañäni: awtunaka, utanaka, isinaka ukat
juk’ampinak qillqañ laphit lurt’asinw phichhantapxi. Uka yänakx yaqha jakäwipanw apnaqapxani sapxiwa. África
markansti jaru umanakampiw(bebidas
alcohólicas) amay imañanw(cementerio)
wal ch’allapxi. Ukax jiwatar suma thakhïm irpt’añatakiw sapxiwa.
Chiqsipanxa taqiniw
jiwatan jan t’aqhisiñapatak kunayman
luräw tuqi yanapt’añ munsna. Ukampirus
uka jaysäwinakax kunayman saräw saräwiniw
taqi chiqan, aka uraqpachan sasaw yatxatirinakax sapxi.
Qullan panka(Biblia)
yatxatirinakax sapxiwa. Jaqin juchapan payläwipax jiwaw sapxiwa, ukampirus
jupatix jan juchanakap p’amp’achasis jiwani
ukax janiw tatitun katuqatäkaniti sapxiwa. Maysatuqitx suma
luráw lririnakas, tatitur
jaysirinakas, juchanakapax p’amp’achatäniw sapxarakiwa.
Maysatuqitx qhanañcht’askapxakiwa,
Jiwatanakax janiw kuns t’aqhiskapxaspati, janirakiw kun lurañs atipkapxaspati. Jupanakax wiñayas ikipkaspa ukhamaw jan kuns taqhisipkaspati sapxiwa.
Aka qhanañchäw tukuyañatakix sisnawa. Jiwatanakan
utjäwipax kunayman saräw saräwiniwa.
Taqichiqanakanw kunayman jaysäwinakaparjam
luräwinakx lurapxi. Jichhax
jiwatanakat amtasiñax wakisispati, jan ukax aka jakäwir kutt’anipxaspati, aka jiskt’äwinakax kunayman qullan jaysäwinakanw(Religión)
qhanancht’araki. Ukampirus jumaw amuyt’xarakïta , aka jisk’a qillqäw
tuqi amuyt’asina.
